جن چیست؟!

بسمه تعالی

 

جن چیست؟! چرا دیده نمی‎شود؟!!

جن در کلام قرآن کریم یک مخلوق قدیم است، یعنی قبل از خلقت آدم خلق شده است. آیه مبارکه ۲۷ سوره حجر می‎فرماید: و الجان خلقناه من قبل من نار السموم. و جن را آفریدمش (پیش از آفرینش آدم- استناد به خلقت آدم در آیه قبل) از آتش بدون دود. جن هم مثل آدم که از خاک آفریده شده بود از آتش آفریده شد و البته قبل از آدم وجود داشت و زمانیکه آدم خلق شد ابلیس (ملکی از جنس جن) در پیشگاه خداوند حاضر بود یعنی این که قبل از خلقت آدم او به عنوان یکی از ملائک در درگاه خداوند متعال وجود داشت. البته ماهیت ملائک با مخلوقات متفاوت و آنها مجردند در حالی که آدم و جن دو بعدی بودند و این که چگونه ابلیس که یک ملک مجرد بود از جنس جن که یک مخلوق دو بعدی است بوده است خود حدیث مفصلی است که از حوصله این مقاله خارج است.

زمانی که آدم  در بهشت بود و هنوز از فرمان خداوند سرپیچی نکرده بود و در واقع هنوز هم دو بعدی بود(خاک و روح) قادر به دیدن جن که حالا در قالب شیطان ظاهر می‎شد، بود. چرا که شیطان هم چون از جنس جن بود دو بعدی بود (آتش و روح) و در نتیجه توسط آدم دوبعدی قابل رؤیت. لکن بعد از اغوای آدم و حوا توسط ابلیس و نزدیک شدن آن دو به درخت ممنوع و در نتیجه ورود آب به عنوان ماده دوم و عنصر معلوم خلقت در آدم و حوا با توجه به اینکه ابلیس خود به درخت نزدیک نشد و فقط آدم و حوا را به این منکر تشویق و ترغیب کرد و باعث نافرمانی آن دو از فرمان مستقیم خداوند متعال شد جن و من جمله شیطان دوبعدی باقی ماند لکن آدم و حوا دستخوش تغییرات ابعادی شگرفی شده و از موجودیت‎های دو بعدی به سه بعدی تغییر ماهیت یافتند. این تغییر ابعاد برای آن دو تغییرات و تبدیلات بسیار عجیب و غیرقابل باوری را به دنبال داشت. به طور مثال اگر مخلوقات دو بعدی را به شکل یک مستطیل که دارای دو بعد طول و عرض است تصور کنیم مخلوقات سه بعدی که دارای سه بعد هستند بالاجبار دارای طول و عرض و ارتفاع خواهند بود یعنی یک مکعب مستطیل تفاوت فاحش یک مستطیل با یک مکعب مستطیل آن است که مستطیل را می‎توان بر روی یک ورق کاغذ به موجودیت کشاند چون فاقد ارتفاع است ولی برای ساخت یک مکعب مستطیل یک ورق کاغذ دوبعدی دیگر جواب‎گو نیست و مکعب مستطیل در یک ورق موجودیت پیدا نمی‎کند و از آن به لحاظ ارتفاع بیرون می‎زند. یک مستطیل فقط دارای یک طول و یک عرض است ولی با تبدیل آن به مکعب مستطیل ما دارای ۶ مستطیل یا وجه می‎شویم و این در حالیست که در مستطیل وجهی وجود نداشت. در آدم و حوا هم همین اتفاق افتاد یعنی آدم و حوای دو بعدی تبدیل شده به انسان سه بعدی حالا دارای دستگاه گوارش با دستگاه تنفسی و دستگاه تناسلی، سیستم قلب و عروق، سیستم عصبی و حواس جدید می‎شوند و در عین حال سیستم بینایی و شنوایی آنها دستخوش تغییرات ابعادی شده و دیگر توانایی دیدن یا شنیدن موجودات دو بعدی مثل جن را از دست دادند. اصولاً مخلوقات دو بعدی (مثل آدم و حوا قبل از سه بعدی شدن و یا جن) دارای سیستم شنوایی و بینایی دو بعدی‎اند. فرق این سیستم با سیستم بینایی و شنوایی سه بعدی فرق بسیار جالبی است. در مخلوقات دو بعدی به دلیل عدم وجود ضخامت مجردانند. عمل دیدن یا شنیدن با عبور امواج اتفاق می‎افتد. یعنی مثلاً وقتی نوری از چشم یک موجود دو بعدی عبور می‎کند قابل رؤیت می‎شود و یا صدایی ک از پرده گوش او عبور می‎کند شنیده می‎شود. در سیستم سه بعدی به دلیل وجود ضخامت که بعد سوم است امواج بایستی حالا منعکس شوند تا دریافت شوند. مثلاً نور وقتی رؤیت می‎شود که از چشم منعکس شود و یا صدا زمانی که از پرده گوش منعکس می‎شود کما اینکه اگر پرده پاره شود گوش نمی‎شنود. (این تغییر سیستم باعث می‎شود که یک مخلوق دو بعدی مثل جن قادر به شنیدن و دیدن مخلوقات هم دو بعدی باشد و هم سه بعدی. زیرا در سیستم دو بعدی او، به هر حال نور رسیده از مخلوق یا اجسام سه بعدی هم دریافت می‎شود ولی به جای انعکاس عبور می‎کند و رؤیت می‎شود و یا اصوات به همین ترتیب لکن چون امواج صوتی و نور حاصله از مخلوقات دو بعدی خود دو بعدی‎اند و بنابر این منعکس نمی‎شوند، فلذا مخلوقات سه بعدی قادر به دیدن یا شنیدن مخلوقات دو بعدی نیستند مگر در شرایط خاصی که مکانیزم) دو بعدی شنیدن یا دیدن فعال می‎شود و یک مخلوق سه بعدی (مثل پیامبران) قادر به شنیدن وحی می‎شوند  ویا مثل ابراهیم خلیل(س) قادر به دیدن کائنات آسمانها و زمین می‎شود و یا رسول الله که به معراج می‎رود(هر دوی این پیامبران عظیم‎الشأن نه تنها قدرت دیدن دو بعدی را پیدا کردند بلکه مجردات را نیز رؤیت کردند که تک بعدی‎اند و توضیح جزئیات و نحوه انجام آن از حوصله این مقاله خارج است). بنابراین آدم و ذریّه او در قیاسی با شیطان و قوم جن دارای یک نقطه ضعف بزرگ هستند و آن اینکه ما جن را نمی‎بینیم و نمی‎شنویم ولی جن ما را هم می‎بیند و هم می‎شنود و به همین خاطر هم شیطان برای دور کردن انسان‎ها از خداوند همان‎طور که در آیه ۱۷ سوره‎ی مبارکه اعراف آمد ثُمَّ لاتِیَتَّهُم مِنْ بَینِ اَیْدیهِم وَ مِنْ خلْفِهِمْ وَ عَنْ اَیْمانِهِمْ وَ عَنْ شَمآئِلِهِمْ وَ لاتَجِهُ اَکْثَرَهُمْ شاکِرینَ، یعنی آن گاه از پیش رو و از پشت سر و از طرف چپ و راست آنان در می‎آیم تا بیشتر آنان شکر ترا بجا نیاورند. یعنی اطراف بندگان را شیطان احاطه کرده در جهات مختلف تا آنها را گمراه کند لکن این برای ما غیرقابل رؤیت و احساس است. البته شاید لازم باشد در اینجا به نکته جالب دیگری هم اشاره کنیم. جن برخلاف انسان که توسط آدم امانت الهی را که همان اسماءالله است را در اختیار ندارد و به همین دلیل هم بسیاری از چیزهایی را که می‎بیند برایش نامفهوم است. به طور خلاصه همه فعالیت‎های مثلاً تکنولوژیکی ما که با به‎کارگیری آگاهیمان از اسماءالله حاصل شده است برای جنیان و شیطان غیر قابل درک و فهم است وقتی حرکات و سکنات جنبنده‎ها و حیوانات زمین هم برای جن قابل درک نیست چرا که او به عنوان یک موجود دو بعدی در زمین دو بعدی ساکن است(زمین کاملاً متفاوت از زمین سه بعدی ما) و بنابراین هیچ نوع شناختی از جانداران زمین ما ندارد به همین خاطر هم وقتی سلیمان نبی که جن مسخر او بود عمرش به پایان رسید ولی تا زمانی که هنوز موریانه عصای چوبی او را از بین نبرده بود برآن تکیه داشت و جنیان که مسخر او بودند همچنان به کار کردن برای او ادامه می‎دادند چون ایستادن سلیمان از نظر آنها یعنی زنده بودن او و زمانی که سلیمان با شکستن عصا به زمین افتاد آنها تازه دریافتند که او مرده. در تمام آن مدت جنیان حرکت موریانه در داخل عصا را قطعاً می‎دیدند لیکن تحلیلی بر عملکرد آنها نداشتند و علت حرکات موریانه در عصا برایشان پوشیده و مخفی بود و آن را اصولاً درک نمی‎کردند، به همین دلیل قرآن کریم در آیه ۱۴ سوره مبارکه سبا می‎فرماید:

فَلَمّا قَضَیْنا عَلَیْهِ الْمَوْتَ مادَلَّهُم عَلی مَوْتِهِ اِلاّ دآبَّهُ الْاَرْضِ تاْکُلُ مُنْسَاَتَهُ خَرَّ مَتَبَنَّتِ الْجِنُّ اَنْ لّوْ کانُوا یُعْلَمُونَ الْغَیْبَ مالَبِثوُا فِی‎الْعَذابِ الْمُهینِ. یعنی و چون ما بر سلیمان مرگ را مأمور ساختیم (جنیان) بر مرگ او آگاه نشدند مگر آنکه جنبده زمینی عصای او را خورد (که سلیمان بدان تکیه داشت) پس چون جن‎ها از مرگ سلیمان آگاه شدند، اگر از غیب آگاهی داشتند در آن عذاب طولانی و خوارکننده باقی نمی‎ماندند. از این آیه برمی‎آید که آگاهی از عملکرد موریانه برای جنیان در غیب و پوشش بوده و آنها اساساً آن را نمی‎فهمیدند.

در مورد تفاوت جنیان در شنیدن نیز، آیات زیبایی در قرآن کریم وجود دارد. مثلاً آیه مبارکه یک سوره‎ی مبارکه جن می‎فرماید:

قُلْ اُوحِیَ اِلُیّ اَنَّهُ اسْتَمَعَ نَفَرٌ مِنَّ الْجِنَّ فَقآلُوا اِنّا سَمُعْناُ قُرْاناً عَجَباُ، بگو وحی شد به من که شنیدند گروهی از جنیان پس گفتند البته ما شنیدیم قرآن عجیبی را. در این آیه شنود آیات وحی توسط جنیان مطرح شده و اینکه آنان توانایی شنیدن وحی را نیز داشته‎اند. نکته جالب دیگر آیه آن است که آنها می‎گویند ما شنیدیم قرآنی عجیب را. دلیل این جمله آن است که آنها نیز همان‎طور که قرآن کریم اشاره صریح دارد دارای پیامبران و رسولان خود هستند زیرا خداوند رسولان را بر هر قومی از جنس خودشان برمی‎گزیند بنابراین رسولان جن نیز از میان جنیان هستند و قرآنی که برای جنیان نازل شده است (و ظاهراً هم قبل از قرآن انس) دارای مطالب متفاوتی است نسبت به قرآن ما چرا که به هر حال همان‎طور که قرآن ما مسایل مبتلا به ما را مطرح کرده قرآن جنیان هم مسایل مبتلا به آنان را مطرح می‎کند و به همین دلیل هم وقتی گروهی از جنیان قرآن انس را (یعنی قرآن زمینی) را در حال وحی به رسول‎الله می‎شنوند اولاً در می‎یابند که این قرآن است و ثانیاً که قرآن عجیبی است (نسبت به قرآن خودشان)

جن به دلیل دو بعدی بودنش دارای ثقل نیست و لذا در آسمان به راحتی حرکت می‎کند و بدین ترتیب به مواضعی که در آسمان می‎توان با رفتن به آنها به شنود و وحی پرداخت می‎رفتند و استراق سمع می‎کردند. قرآن مجید در این باره در آیه ۹ سوره مبارکه جنّ می‎فرماید: وه اَنّا نَقعْدُ سِنْها مَقاعِدَ لِلسَّمعِ فَمَنْ یَسْتَمَعَ الْانَ یَجِدْ لَهُ شَعاباً رَصَداً. یعنی: و اینکه ما بودیم می‎نشیتیم در اطراف آسمان در نشستگاه‎هایی برای شنیدن و هر یک طلب شنیدن کند اکنون در کمین بیابد شهاب آتشین را برای خود. اینکه چرا بعد از شنیدن قرآن از سوی جن خداوند شنیدن بعد از آن را برای آنان منع کرده نکته جالبی است و نیز اینکه در آسمان نقاطی وجود دارد که از آن نقاط خاص می‎توان اصوات دو بعدی را و تک بعدی را شنید از آن جالب‎تر.

برخی از انسان‎ها طبق گفته قرآن با جنیان ارتباط دارند و در واقع به آنها پناه می‎آورند و با به‎کارگیری توانایی‎های خاصی به آنها مترتبط می‎شوند. آیه ۶ سوره مبارکه جن در این بالا می‎فرماید: وَ اَنَهُ کانَ رِجالٌ مِنَّ الْاِنْسِ یَعُوذُونَ بِرِجالٍ مِنَ الْجِنّ ِ فَزادُوهِمْ دَهَقاً. یعنی: و همانا مردانی از بشر به مردانی از گروه جنّ پناه می‎بردند و این بر غرور و جهالتشان بسیار می‎افزود. اما در قرآن به جز در موارد خاص(مثل مسخّربودن گروهی از جنیان توسط حضرت سلیمان(ع) آنهم به اذن خداوند متعال در هیچ مورد دیگری خبری از مسخّر بودن جنّ توسط انسان و یا حتی دیدن جن و یا ارتباط فیزیکی با جنیّان آورده نشده است.

اصولاً برای دیدن یا شنیدن جنیان، انسان بایستی مجهز به تجهیزات سمعی و بصری خاص موجودات دو بعدی شود. یعنی توانایی بلقوه آن در بشر به اذن خدا به بالفعل تبدیل شود در غیر این صورت دیدن یا شنیدن جنّ محال است.

برای درک بهتر مطلب به این مثال ساده توجه فرمایید. زمانی که در کامپیوتر خود به دنبال فایل خاصی می‎گردید به درایو مورد نظر خود می‎روید و آن فایل را شناسایی کرده و کارتان را انجام می‎دهید. اما نکته جالب آن است که اگر نخواهید شخص دیگری آن فایل را ببیند و باز کند فایل را به حالت پنهان (هیدن) در می‎آورید. در این صورت هر کس وارد آن درایو شود فایل مورد نظر را نمی‎تواند ببیند. ولی اگر به نرم‎افزاری مجهز باشد که فایل‎های پنهان را نیز نشان دهد حالا آن فایل را در بین فایل‎های معمولی می‎تواند مشاهده نماید. دیدن یا شنیدن جن نیز با ابزار معمولی یعنی چشم و گوش سه بعدی ما که فعال است غیرممکن است و برای این مهم بایستی چشم و گوش دوبعدی غیرفعال ما با اذن خداوند فعال شود تا جن پنهان از دید سه بعدی ما حالا قابل رؤیت و شنود شود.

جنّ درست مانند انسان نیاز به راهنمایی و تذکره الهی دارد چرا که این دو موجود (یکی دو بعدی و دیگری سه بعدی) تنها موجوداتی هستند که معمولاً در مقابل خداوند خود طغیان می‎کنند و به گفته قرآن سجده و رغبتی کامل انجام نمی‎دهند و گاهاً سجده آنها از سر کراهت هم هست و بنابراین عبادت را خداوند فقط برای این دو واجب کرده تا سجده خود را به رغبتی بودن کامل تاحد امکان نزدیک کنند، چرا که تنها از طریق عبادت موجود به عبد خدایی می‎رسد و بنابراین کراهت را در رابطه‎اش با خداوند به رغبت تبدیل می‎کند، و لذا خداوند در آیه ۵۶ سوره مبارکه زاریات می‎فرماید: وَ ما خَلَقْتُ الْجِنَّ وَالْاِنْسَ اِلاّ لِیَعْبُدُنِ. یعنی: ما خلق نکرده‎ایم جن و انس را مگر برای اینکه عبادت و بندگی کنند. به بندگی خدا رسیدن یعنی بالاترین مقام ممکن برای جن و انس.

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

تماس بگیرید
WhatsApp chat